In het kort
- Nieuwe moleculaire entiteiten (NMEs):
- Cobenfy (xanomeline-trospium) gericht op schizofrenie via M1/M4-agonisme.
- Kisunla (donanemab-azbt) voor milde ziekte van Alzheimer met bevestigde amyloïdpathologie.
- Uitgebreide indicaties:
- Fanapt (iloperidone) voor de behandeling van manische of gemengde episoden bij bipolaire I-stoornis.
- Nieuwe formuleringen:
- Ingrezza Sprinkle (valbenazine) voor patiënten met tardieve dyskinesie en dysfagie.
- Onyda XR (clonidine) als vloeibare suspensie voor pediatrisch ADHD.
- Erzofri (paliperidone palmitate) met een vereenvoudigde enkelvoudige injectie voor de eerste maand.
- Nieuw prodrug:
- Zunveyl (benzgalantamine), ontwikkeld om gastro-intestinale bijwerkingen bij de ziekte van Alzheimer te verminderen.
ADHD
Onyda XR (clonidine) – 30 mei 2024
- Onyda XR is een nieuwe vloeibare formulering van clonidine, een alfa2-adrenerge agonist die reeds is goedgekeurd voor ADHD.
- Indicatie:
- Behandeling van ADHD bij pediatrische patiënten van 6 jaar en ouder [1].
- De fabrikant heeft gebruikgemaakt van een eigen technologie om de bestaande formulering om te zetten in een vloeibare suspensie met verlengde afgifte.
- Volgens de fabrikant biedt Onyda XR twee potentiële voordelen [4]:
- De formulering als sinaasappelgearomatiseerde vloeistof kan het gebruik gemakkelijker maken voor kinderen die moeite hebben met het slikken van tabletten.
- Omdat het een eenmaal daagse medicatie betreft die ’s avonds wordt ingenomen, kan dit helpen om de ochtendroutine te vereenvoudigen.
Bipolaire stoornis
Fanapt (iloperidone) – 3 april 2024
- Iloperidone (Fanapt) is nu goedgekeurd voor de behandeling van manische of gemengde episoden geassocieerd met bipolaire I-stoornis [5].
- Deze goedkeuring betreft een uitgebreide indicatie, aangezien iloperidone reeds was goedgekeurd voor de behandeling van schizofrenie [6].
- Iloperidone vereist een titratieperiode van 7 dagen om het risico op orthostatische hypotensie te minimaliseren.
Ziekte van Alzheimer
Zunveyl (benzgalantamine) – 29 juli 2024
- Zunveyl (benzgalantamine) is een benzoylester-prodrug van galantamine.
- Indicatie:
- Lichte tot matige dementie bij patiënten met de ziekte van Alzheimer [7].
- Farmacologie:
- Galantaminetherapie wordt vaak beperkt door gastro-intestinale bijwerkingen [8],
als gevolg van cholinerge stimulatie van het enterisch zenuwstelsel. - Benzgalantamine werd ontwikkeld met een benzoylestermodificatie die binding aan intestinale cholinerge receptoren voorkomt, waardoor gastro-intestinale bijwerkingen worden verminderd [9].
- Na absorptie wordt benzgalantamine in de bloedbaan gehydrolyseerd, waarbij het actieve galantamine en benzoëzuur vrijkomen.
- Galantaminetherapie wordt vaak beperkt door gastro-intestinale bijwerkingen [8],
- De prodrug-benadering is erop gericht de therapeutische werkzaamheid te handhaven met een mogelijk verbeterde verdraagbaarheid.
Kisunla (Donanemab-Azbt) –
2 juli 2024
- Farmacologie
- Donanemab is een monoklonaal antilichaam dat de accumulatie van amyloïde-bètaplaques vermindert.
- Indicatie [10]:
- Patiënten met een milde cognitieve stoornis of een mild dementiesyndroom bij de ziekte van Alzheimer, met bevestigde amyloïdpathologie.
- Werkzaamheid:
- Vermindert de snelheid van cognitieve en functionele achteruitgang bij patiënten met een milde cognitieve stoornis en een mild dementiesyndroom.
- Bijwerkingen
- Omlijnd waarschuwingskader voor het risico op intracerebraal bloeding, meer specifiek “amyloid-related imaging abnormalities (ARIA)”.
- Praktische aspecten [11]:
- De geschatte kosten bedragen USD 32.000 voor 12 maanden behandeling en USD 48.696 voor 18 maanden.
- Intraveneuze infusies worden elke 4 weken toegediend.
- MRI-monitoring is vereist.
- De behandeling kan worden gestaakt nadat de plaques zijn geklaard.
Schizofrenie en verwante stoornissen
Erzofri
(Paliperidone Palmitate) – 28 juli 2024
- Erzofri is een nieuwe maandelijkse formulering van paliperidone palmitate, vergelijkbaar met Invega Sustenna [12].
- Belangrijk verschil:
- Erzofri vereist slechts één injectie gedurende de eerste maand, terwijl Invega Sustenna twee injecties vereist [13].
- Indicaties:
- Schizofrenie bij volwassenen.
- Schizoaffectieve stoornis bij volwassenen, als monotherapie of als aanvulling op stemmingsstabilisatoren of antidepressiva.
Ingrezza Sprinkle
(Valbenazine) – 30 april 2024
- Ingrezza Sprinkle is een nieuwe valbenazineformulering goedgekeurd voor de behandeling van tardieve dyskinesie en chorea geassocieerd met de ziekte van Huntington [14].
- De nieuwe strooiformulering is voornamelijk bedoeld voor patiënten met dysfagie.
- De strooicapsule is ontworpen om te worden geopend en over een kleine hoeveelheid zacht voedsel te worden gestrooid, zoals appelmoes, yoghurt of pudding. De capsule mag niet worden gemengd met vloeistoffen zoals melk of water.
Cobenfy
(Xanomeline-Trospium) – 26 september 2024

- Farmacologie:
- Cobenfy combineert xanomeline voor de therapeutische effecten en trospiumchloride om cholinerge bijwerkingen te verminderen.
- Xanomeline, een M1- en M4-agonist, moduleert de dopaminevrijgave in gebieden die verband houden met psychose [15].
- M1-agonisme versterkt de GABAerge inhibitie in de prefrontale cortex, waardoor de glutamaatsignalering en de dopaminevrijgave uit het VTA worden verminderd.
- M4-agonisme activeert cholinerge autoreceptoren, waardoor de vrijgave van acetylcholine en de daaropvolgende dopaminevrijgave uit het VTA afnemen.
- Beide mechanismen richten zich op psychosegerelateerde striatale gebieden en bieden mogelijk antipsychotische effecten met minder motorische bijwerkingen.
- Trospium is een perifere muscarinantagonist die overmatige cholinerge effecten voorkomt.
- Indicatie:
- Behandeling van schizofrenie bij volwassenen
- Veelvoorkomende bijwerkingen (≥5 % en ten minste tweemaal placebo) [16]
- Misselijkheid, dyspepsie, obstipatie, braken, hypertensie, abdominale pijn, diarree, tachycardie, duizeligheid en gastro-oesofageale refluxziekte (GERD).
- Contra-indicaties:
- Urineretentie, matige of ernstige leverinsufficiëntie, maagretenrie en onbehandeld nauwehoekglaucoom.
- Geschatte kosten: USD 1.850/maand
Referenties
1. U.S. Food and Drug Administration. (2024). ONYDA XR (clonidine hydrochloride) extended-release oral suspension: Prescribing Information (Drug Label 217645). Center for Drug Evaluation and Research.
2. U.S. Food and Drug Administration. (2024). NDA 217645 approval package for: ONYDA XR (clonidine hydrochloride) (New Drug Application Approval 217645Orig1s000). Center for Drug Evaluation and Research.
3. Goldstein, B. (2023). Overview of the 505(b)(2) regulatory pathway for new drug applications [Regulatory Guidance Presentation]. U.S. Food and Drug Administration / Center for Drug Evaluation and Research.
4. Tris Pharma, Inc. (n.d.). ONYDA™ XR (clonidine HCI) ADHD medication.
5. U.S. Food and Drug Administration. (2024). Supplemental new drug application approval for FANAPT (iloperidone) tablets (FDA Approval Letter NDA 022192/S-023). U.S. Food and Drug Administration.
6. Vanda Pharmaceuticals Inc. (2024). FANAPT (iloperidone) tablets: Prescribing information. Vanda Pharmaceuticals Inc.
7. Alpha Cognition Inc. (2024). ZUNVEYL (benzgalantamine) delayed-release tablets, for oral use: Highlights of prescribing information. Alpha Cognition Inc.
8. Sridhar, G. R. (2022). Acetylcholinesterase inhibitors (Galantamine, Rivastigmine, and Donepezil). In P. Riederer, G. Laux, T. Nagatsu, W. Le, & C. Riederer (Eds.). NeuroPsychopharmacotherapy (pp. 2709–2721). Springer International Publishing.
9. Alpha Cognition Inc. (2024). A new approach for the treatment and administration of Alzheimer’s disease.
10. U.S. Food and Drug Administration. (2024). KISUNLA (donanemab-azbt) injection: Prescribing information (New Drug Application Approval NDA 218390). U.S. Food and Drug Administration / U.S. Food and Drug Administration.
11. Richmond, L. M. (2024). New medication, staging criteria signal a potential shift in alzheimer’s care. Psychiatric News, 59(8).
12. Shandong Luye Pharmaceutical Co., Ltd. (2024). ERZOFRI (paliperidone palmitate) prescribing information.
13. Janssen Pharmaceuticals, Inc. (2024). INVEGA SUSTENNA (paliperidone palmitate) prescribing information.
14. U.S. Food and Drug Administration. (2024). INGREZZA SPRINKLE (valbenazine) capsules: FDA Approval (New Drug Application Approval NDA 218390). U.S. Food and Drug Administration.
15. Paul, S. M., Yohn, S. E., Brannan, S. K., Neugebauer, N. M., & Breier, A. (2024). Muscarinic Receptor Activators as Novel Treatments for Schizophrenia. Biological Psychiatry, 96(8), 627–637.
16. Bristol-Myers Squibb. (2024). COBENFY (xanomeline and trospium chloride) [package insert]. Princeton, NJ: Author.
